فرهنگ سورنی

مصونیت نمایندگان مجلس

به هیچ عنوان و به هیچ دست آویز کسی بدون اطلاع و تصویب مجلس شورای ملی حق ندارد معترض اعضای آن بشود اگر احیاناً یکی از اعضا علناً مرتکب جنحه و یا جنایتی شود و در حین ارتکاب جنایت دستگیر گردد باز باید اجرای سیاست درباره او به استحضار مجلس برسد( اصل۱۲اولین قانون اساسی مصوب […]

مسئولیت بیمه گر

بیمه گر ملزم به جبران خسارت های وارد شده به اشخاص ثالث مطابق مقررات این قانون است.(ماده ۹ قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب۱۳۹۵/۲/۲۰ خورشیدی)تبصره- در صورتی که در یک حادثه مسئول آن به پرداخت بیش از یک دیه به هر یک از زیان […]

اقسام معاملات تجارتی

معاملات تجارتی از قرار ذیل است:۱-خریدیا تحصیل هر نوع مال منقول به قصد فروش یا اجاره اعم از اینکه تصرفاتی در آن شده یا نشده باشد.۲-تصدی به حمل و نقل از راه خشکی یا آب یا هوا به هر نحوی که باشد.۳-هر قسم عملیات دلالی یا حق العمل کاری (کمیسیون) و همچنین تصدی به هرنوع […]

کارمندان مجرم

هرگاه در زمان رسیدگی به تقصیرات اداری یک نفر از مستخدمین،مظنون یا کشف شود که مستخدم مزبور مرتکب جنحه یا جنایتی نیز گردیده است موقتا از خدمت منفصل و به محاکم عمومی احاله شده مجلس تحقیق و محاکمه اداری برای صدور رای منتظر نتیجه قطعی از محاکم عمومی خواهد بود و اگر مستخدم مظنون در […]

محاکمات اداری مستخدمین

برای رسیدگی به تقصیرات اداری و تعیین مجازات مستخدمین، مجلس تحقیق و محاکمه اداری در تحت نظر وزیر یا معاون وی تشکیل می‌شود مجلس مزبور مرکب خواهد بود از سه نفر از اعضای وزارت متبوعه مستخدم مظنون اعم از متصدیان شغل و یا منتظرین خدمت مشروط بر اینکه رتبه آنها از رتبه مظنون کمتر نباشد […]

مجازات های اداری

مجازات‌های اداری به قرار ذیل است:۱-اخطار کتبی بدون درج در ورقه خدمت.۲-توبیخ کتبی با درج در ورقه.۳-کسر مقرری ماهیانه تا یک ثلث از یک ماه تا ۶ ماه.۴-انفصال موقت از سه ماه تا یک سال.۵-تنزل مقام یک درجه یا زیادتر.۶-انفصال دائم از وزارتخانه ذیمدخل.۷-انفصال دائم از خدمات دولتی.(ماده ۳۸ قانون استخدام کشوری مصوب ۲۲ آذر […]

مقررات حاکم بر منتظرخدمت

مستخدمینی که به واسطه حذف مشاغل یا بنا به مقتضیات اداری بدون تقصیر بیکار شوند منتظر خدمت محسوب و تا زمانی که مجدداً متصدی شغلی نشده‌اند از مرتبه اول تا مرتبه پنجم دوثلث و از مرتبه ششم به بالا نصف آخرین مقرری خود را دریافت خواهند کرد و اوقات انتظار خدمت در جزو مدت تصدی […]

مقررات حاکم برمستخدمین خارجی

ترتیب استخدام و تعیین حقوق و مدت خدمت مستخدمین و مستشاران خارجی به موجب کنترات های مصوبه مجلس شورای ملی خواهد بود.(ماده ۱۱ قانون استخدام کشوری مصوب ۲۲ آذر ۱۳۹۱ خورشیدی)

مقررات حاکم بر مستخدمین دولتی

مستخدمین باید در حدود قوانین موضوعه و نظامات مقرره احکام واوامر روسای مافوق خود را اطاعت نمایند. اعمال نظریات سیاسی در امور اداری و تبلیغات بر ضد مذهب رسمی مملکت و یا بر علیه حکومت ملی به کلی ممنوع و موجب انفصال است.(ماده ۹ قانون استخدام کشوری مصوب ۲۲ آذر ۱۳۰۱ خورشیدی) هیچ یک از […]

محاکم ابتدایی

روسای محاکم ابتدایی و اعضاء آن در صورتی که متهم به ارتکاب جنحه شوند پس از رسیدگی مجلس اداری عالی به نحوی که در قانون تشکیلات مقرر است در محاکم استیناف محاکمه می‌شوند و محاکمه روسا و اعضای محاکمه استیناف نیز پس از محاکمه اداری با دیوان تمیز است.(ماده ۱۸۸ قانون اصول محاکمات جزایی مصوب […]

صلاحیت محاکم تجارت

محاکم تجارت به امور راجع به معاملات تجارتی که طرفین یا یک طرف آن تاجر باشند رسیدگی می نماید -معاملات تجارتی عبارت از نقل و انتقالی است که غرض از آن صرف انتفاع باشد.(ماده۲۳ قانون محاکم تجارت مصوب ۱۲۹۴/۴/۲۰ خورشیدی) کلیه معاملات تجار معامله تجارتی محسوب است مادامی که خلاف آن محقق نشده باشد.(ماده۲۴قانون محاکم […]

تعریف مدعی خصوصی

شخصی که از وقوع جرمی متحمل ضرر و زیانی (یعنی خسارت مالی) شده است و در ضمن ادعای عمومی (از طرف مدعی العموم) مطالبه غرامت و خسارت می نماید مدعی خصوصی محسوب میشود.(ماده ۹قوانین موقتی محاکمات جزایی مصوب ۱۲۹۱/۵/۳۱خورشیدی)

مالیات مستغلات

برای کلیه مستغلات از قبیل دکاکین مغازه ها خانه های اجاره انبارها و کاروانسراها مهمائخانه ها یخجالها قهوه خانه ها میدانها در شهرها و قصبات عمده مالیات مستغلات برقرار می شود(ماده۱قانون مالیات مستغلات مصوب۱۲۹۴/۶/۸خورشیدی)ماده ۳ – عایدی هر یک از مستغلات مذکوره در فوق اگر چنانچه در اجاره باشد از روی اجاره نامه مشخص می […]

شیوه رسیدگی محکمه تمیز

محکمه تمیزبه اصل وماهیت دعوایی که حکم آن را نقض می کندرسیدگی ننموده رسیدگی را به محکمه ای که قانون معین می کندمحول می دارد.(ماده۵۷۶قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب۱۲۹۰/۸/۲۹خورشیدی)اگر حکم به واسطه عدم صلاحیت محکمه نقض شده محکمه تمیز دعوی را مستقیما به محکمه ای که صلاحیت راداردمحول می کند و در سایر موارد به […]

مواعد

مواعدی را که قانون معین کرده باید، به نظر و تصویب محکمه معین شود و موعدی را که محکمه معین می کندباید موافقت داشته باشد با امکان انجام امری که برای ایفای آن موعد تقاضا یا تعیین شده؛ماه که در مواعد قانون معین شده و می شود سی روز تمام است.(ماده۵۸۷ قانون اصول محاکمات حقوقی […]

تعریف مفلس

مقصودازمفلس غیرازورشکسته به تقصیراست یا ورشکسته به بی احتیاطی که مجازات آنان درقانون مجازات معین شده.(تنبیه ماده۶۲۴ قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب ۱۲۹۰/۸/۲۹خورشیدی) (قانون فوق طی ماده۱۸۰قانون اجرای احکام مدنی مصوب۱۳۵۶/۸/۱ وبقیه موادبا ماده۷۸۹قانون آیین دادرسی مدنی مصوب۱۳۱۸/۸/۱ خورشیدی منسوخ گردیده)

ممنوعیت افشای اسرارتوسط مامورین دولتی

مامورینی که افشای اسرار تلگرافی وکتبی دولت را بنمایند جلب به محکمه نظامی شده قویترین سیاست خواهند شد.(ماده الحاقی اول قانون حکومت نظامی مصوب۱۲۹۰/۴/۱۴ خورشیدی)

محاضرشرعیه چیست؟

محاضر شرعیه از مراجع رسمی محاکم عدلیه است و موافق مقررات قانونی امور به آن ارجاع و احکام صادره از آن به موقع اجرا گذاشته می‌شود در مرکز و ایالات و ولایات و حسب مقتضیات محل تعیین خواهد شد.(ماده ۱ الحاقی به قانون اصول تشکیلات عدلیه ومحاضرشرعیه وحکام صلحیه مصوب ۱۲۹۰/۴/۱۹خورشیدی)

صلاحیت محکمه صلح

محکمه صلح فقط در حوزه صلحیه خود حق رسیدگی دارد.(ماده ۲۷ قانون اصول تشکیلات عدلیه ومحاضرشرعیه وحکام صلحیه مصوب۱۲۹۰/۴/۱۹خورشیدی)

وظایف مجلس رسیدگی عالی

رسیدگی به تقصیرات اداره روساء و اعضاءمحاکم و معاونین اعضا محاکم ابتدایی و صاحب‌منصبانی که با آنها در یک مقام هستند در مجلس رسیدگی اداری (یا مجلس رسیدگی عالی) که در وزارت عدلیه تشکیل می شود به عمل خواهد آمد و رسیدگی به تقصیرات دفتردار و اجزاء دفترخانه محاکم و اشخاصی که با آنها در […]

تعریف مدرسه

مکتب و مدرسه عبارت است از تاسیساتی که برای تربیت اخلاقی و علمی و بدنی ابناء نوع دایر می گردد(ماده۱قانون اساسی معارف مصوب۱۲۹۰/۸/۱۰ خورشیدی)تعلیمات ابتداییه برای عموم ایرانیان اجباریست.(ماده۳ قانون اساسی معارف مصوب۱۲۹۰/۸/۱۰ خورشیدی)طریق تحصیل آزاد است لیکن هرکس باید آن اندازه از معلوماتی را که دولت برای درجه ابتدایی معین نموده تحصیل کند.(ماده ۴ […]

مقررات حاکم بر مباشرین ثبت

به موجب قوانین ثبت اسناد مصوب ۱۲۹۰/۲/۱۹ و ۱۳۰۲/۱/۲۱خورشیدی مباشرین ثبت ازمتخصصین ثبت اسناد درآن زمان بوده که وظیفه تنظیم اسناد را وفق مقررات قانونی برعهده داشتند مباشرین از مستخدمان ثبت بشمار می رفتندومباشرت ثبت یکی ازبخش های دایره ثبت اسناد آن زمان محسوب می شد.(نویسنده) عده مباشرین ثبت در هر محل و حوزه محکمه […]

مقررات حاکم بر مناقصه

تمام معاملات دولتی از خرید و فروش و اجاره و استیجار و مقاطعه و غیره باید به اطلاع عموم و ترتیب مزایده و مناقصه صورت پذیرد سوای مستثنیاتی که قانون معین می‌کند( ماده ۲۳ قانون محاسبات عمومی مصوب ۱۲۸۹/۱۱/۳۰ خورشیدی) در موارد ذیل معاملات دولتی ممکن است بدون اطلاع عموم و ترتیب مزایده و مناقصه […]

مسئولیت مدیرروزنامه

مدیر روزنامه مسئول مقالات مندرج در روزنامه است و همچنان مسئول اعلاناتی است که در روزنامه به طبع می رسد در مقالات با امضاء، وقتی مدیر مسئول نیست که منهیات مسلمه واضحه چیزی در مقاله مندرج نباشد و الا مدیر نیز مسئول است. (ماده ۱۳ قانون مطبوعات مصوب ۱۲۸۶/۱۱/۱۷خورشیدی)مدیر روزنامه مختاراست مقاله و لوایحی را […]

مقررات حاکم برمحاکم عدلیه

روسا و اعضای محاکم عدلیه به ترتیبی که قانون عدلیه معین می‌کند منتخب و به موجب فرمان همایونی منصوب می‌شوند. (اصل هشتاد متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ خورشیدی) محاکم عدلیه بر دو نوع است:عمومی و اختصاصی.(ماده ۱ قانون اصول تشکیلات عدلیه و محاضر شرعیه وحکام صلحیه مصوب ۱۲۹۰/۴/۱۹خورشیدی) محاکم عمومی آن است که حق رسیدگی […]

تشکیل محاکم نظامی

محاکم نظامی موافق قوانین مخصوصه در تمام مملکت تاسیس خواهد شد (اصل ۸۷ متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ خورشیدی) باید محاکم نظامی موقتی تشکیل داده شود که با سرعت و شدت در تقصیرات و اقداماتی که بر ضد امنیت و آسایش عمومی است رسیدگی نمایند.(ماده ۲ قانون حکومت نظامی مصوب ۱۲۹۰/۴/۱۴خورشیدی)تمام حکام محاکم نظامی بایداهل […]

محکمه استیناف چیست؟

در هر کرسی ایالتی یک محکمه استیناف برای امور عدلیه مقرر خواهد شد به ترتیبی که در قوانین عدلیه مصرح هست (اصل ۸۶ متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ خورشیدی)

تعیین مدعی العموم

تعیین شخص مدعی العموم با تصویب حاکم شرع بر عهده پادشاه است (اصل ۸۳ متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ خورشیدی)

لزوم حفظ مراسلات پستی

مراسلات پستی کلیتا محفوظ و از ضبط و کشف مصون است مگر در مواردی که قانون استثناء کرده باشد.( اصل ۲۲ متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵)

تعیین محاکم عرفیه

تعیین محاکم عرفیه منوط به حکم قانون است و کسی نمی تواند به هیچ اسم و رسم محکمه بر خلاف مقررات و قانون تشکیل نمایند. (اصل ۷۳ متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ خورشیدی)

انعقادمحکمه

هیچ محکمه ممکن نیست منعقد گردد مگر به حکم قانون. (اصل ۷۴ متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ خورشیدی) انعقاد کلیه محاکمات علنی است مگر آنکه علنی بودن آن مخل نظم یا منافی عصمت باشد در این صورت لزوم اخفاء را محکمه اعلان می‌نماید. (اصل هفتاد و شش متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ خورشیدی)

مقررات حاکم بر مطبوعات

عامه مطبوعات غیر از کتب ضلال و مواد مضره به دین مبین آزاد و ممیزی در آنها ممنوع است ولی هرگاه چیزی مخالف قانون مطبوعات در آنها مشاهده شود نشر دهنده یا نویسنده بر طبق قانون مطبوعات مجازات می‌شود اگر نویسنده معروف و مقیم ایران باشد ناشر و طابع و موزع از تعرض مصون هستند.( […]

مقررات حاکم بر مجلس سنا

مجلس دیگری به عنوان سنا مرکب از ۶۰ نفر اعضا تشکیل می‌یابد اجلاسات آن بعد از تشکیل، مقارن اجلاسات مجلس شورای ملی خواهد بود( اصل۴۳ اولین قانون اساسی مصوب دیماه ۱۲۸۵) نظامنامه های مجلس سنا باید به تصویب مجلس شورای ملی برسد( اصل چهل و چهارم اولین قانون اساسی مصوب دیماه ۱۲۸۵) اعضای این مجلس […]

مقررات حاکم برمزایده

مواردی که قسمتی ازعایدات یا دارایی دولت ومملکت منتقل یافروخته میشودیا تغییری درحدودوثغورمملکت لزوم پیدامی کند به تصویب مجلس شورای ملی خواهدبود.(اصل ۲۲اولین قانون اساسی مصوب دیماه ۱۲۸۵) تمام معاملات دولتی از خرید و فروش و اجاره و استیجار و مقاطعه و غیره باید به اطلاع عموم و ترتیب مزایده و مناقصه صورت پذیرد سوای […]

مرز

حدود مملکت ایران و ایالات و ولایات و بلوکات آن تغییر پذیر نیست مگر به موجب قانون.( اصل ۳۰ متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵)

مشروطیت

اساس مشروطیت جزئاً و کلاً تعطیل بردار نیست.( اصل هفتم متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵)

مجلس

واژه مجلس به معنای دورهم جمع شدن وکنارهم نشستن میباشد جلس یجلس اجلاس(فرهنگ المنجد جلد ۲ ص ) اولین مجلس شورای ملی درایران به تاریخ هشتم دیماه ۱۲۸۵به فرمان مظفرالدین شاه قاجارتشکیل گردید(اصل اول قانون اساسی مصوب دیماه ۱۲۸۵) نمایندگان از برای تهران و ایالات فعلاً یک ۱۶۲ نفرمعین شده است که حسب ضرورت عده […]

جایگاه مردم

افراد مردم از حیث جان و مال و مسکن و شرف محفوظ و مصون از هر نوع تعرض هستند و معترض احدی نمی‌توان شد مگر به حکم و ترتیبی که قوانین مملکت معین می نماید.( اصل هم متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ خورشیدی)

مذهب رسمی ایران

مذهب رسمی ایران اسلام و طریقه جعفریه اثنی عشری است باید پادشاه ایران دارا و مروجین مذهب باشد.( اصل اول متمم اولین قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵)مقالات مضره به مذهب و عقیده اسلامیه هر کس در روزنامه یا اوراق دیگر درج کند از ۱۰ تومان الی ۳۰۰ تومان مجانی دادنی خواهد بود روزنامه یا ورقه مذکور […]

مقررات حاکم برمالیات

هیچ قسم مالیات برقرار نمی شود مگر به حکم قانون.( اصل ۹۴ متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵ خورشیدی) مواردی را که از دادن مالیات معاف توانند شد قانون مشخص خواهد نمود. (اصل ۹۵ متمم قانون اساسی مصوب ۱۲۸۵) خورشیدی) میزان مالیات را همه ساله مجلس شورای ملی به اکثریت تصویب و معین خواهد نمود (اصل […]