فرهنگ سورنی

ثبت اسناد

یکی از وظایف سردفتران (مباشرین ثبت)ثبت اسناد وفق قوانین ومقررات موجود می باشد.درتعریف سند می توان گفت اصولا به هرنوشته ای که مفادآن درمقام دفاع یا اثبات موضوعی بوده وبه امضاء طرف یا طرفین ویا اثرانگشت آنها ویا بعضا مهر نیز رسیده باشدسند گفته می شود.واصولا هرسندی باامضاء یا اثرانگشت متولد می شود.سند بر دونوع […]

محققین ثبت

محققین ثبت:علیرغم اشاره قانونگذار در قانون ثبت اسناد واملاک مصوب ۱۳۰۲وظهور پدیده ثبت املاک (ماده ۳۴ الی ۶۳ قانون فوق)وهمچنین تاکید ماده ۱۶ قانون ثبت اسناد واملاک مصوب مهر۱۳۰۸مبنی براجباری بودن ثبت املاک،خبری از محققین ثبتی نیست واولین قانونی که از محققین ثبت سخن گفته قانون ثبت اسناد واملاک مصوب ۲۱بهمن ۱۳۰۸می باشد. قانون مذکور […]

تمسکات

واژه تمسکات درماده ۱۳۸ قانون ثبت اسناد مصوب ۱۲۹۰/۲/۱۹ بکار رفته است وآن به معنی ما به التمسک استعمال نمایند یعنی نوشته ای که به کسی دهند تا هنگام گرفتن زر، قرض یا چیز دیگر از کسی تا وی  عندالطلب اگرانکار کند آن دیگری را هم آن نوشته باشد برای اثبات دعوی خود.قبض، حجت، سند […]

تعریف حقابه

حقابه عبارت از حق مصرف آبی است که در دفاتر جز، جمع یا اسناد مالکیت یا حکم دادگاه یا مدارک قانونی دیگر قبل از تصویب این قانون به نفع مالک آن تعیین شده باشد.(ماده ۳قانون آب ونحوه ملی شدن آن مصوب هفتم مرداد۱۳۴۷) در رودخانه هایی که مجموع حقابه مصرف کنندگان بیش از میزان واقعی […]

بستر رودخانه

بستر انهار طبیعی و رودخانه ها اعم از اینکه آب دائم یا فصلی داشته باشند متعلق به دولت است و پهنای آن تا حدی است که مسیر رودخانه را در حداکثر طغیان معمولی نشان دهد و همچنین است ساحل دریاها و دریاچه ها طبق قانون اراضی ساحلی مصوب ۲۵۶۶ ایجاد هر نوعی آنی در بستر […]

آب

کلیه آب های جاری در رودخانه ها و انهار طبیعی و دره ها و جویبارها و هر مسیر طبیعی دیگر اعم از سطحی و زیرزمینی و همچنین سیلاب ها و فاضلاب ها و زه آب ها و دریاچه ها و مرداب ها و برکه های طبیعی و چشم سار ها و آب های معدنی و […]

بنگاه مستقل آبیاری

نظارت در کلیه امور مربوط به آب های زیرزمینی کشور را به عهده بنگاه مستقل آبیاری است و بنگاه مستقل آبیاری می تواند به منظور بررسی آب های زیرزمینی و جمع آوری آمار و مشخصات چاه ها و قنات ها و چشمه ها و انجام راهنمایی‌های فنی تدریجاً در تمام شهرستانها سازمان متناسبی به وجود […]

اجرت المثل زوجه و تنصیف دارایی

با توجه به تاکید قانونگذار در صدر ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱/۱۲/۱بر شروط ضمن عقد نکاح و مندرجات سند ازدواج، جمع شرط تنصیف دارایی که ضمن عقد نکاح مقرر شده با اجرت المثل کارهای انجام گرفته توسط زوجه موضوع تبصره الحاقی به ماده ۳۳۶ قانون مدنی (یا نحله بدل از آن) تنافی و […]

ساخت وفروش مشروبات الکلی

نظر به اینکه بر حسب مستفاد از بند الف ماده یک قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز جرائم مذکور در ماده ۷۰۲ اصلاحی قانون مجازات اسلامی داخل در عنوان قاچاق نیست بنابراین از شمول بند ت ماده ۴۷ قانون مجازات اسلامی (قابل تعلیق نبودن قاچاق عمده مشروبات الکلی) خارج است،از این‌رو اجرای مجازات این […]

صلاحیت در امور ثبتی

ازجمله مباحث مهمی که در امور ثبتی همیشه حائز اهمیت بوده بحث صلاحیت است.موضوعی که در صورت عدم رعایت آن باعث بی اعتباری سند تنظیم  شده می گردد.ماده ۱۳ قانون ثبت مصوبه ۱۹ اردیبهشت ۱۲۹۰ می گوید:(مباشرین ثبت مکلفندکه وظایف خودرا فقط در حوزه محکمه ابتدایی متبوع انجام بدهند و اقدامات آنها در خارج از […]

لزوم قانونی بودن مجازات هاوقواعد حاکم برآن

در مقررات و نظامات دولتی مجازات و اقدامات تامینی و تربیتی باید به موجب قانونی باشد که قبل از وقوع جرم مقرر شده است و مرتکب هیچ رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل را نمی‌توان به موجب قانون موخر به مجازات یا اقدامات تامینی و تربیتی محکوم کرد لکن چنانچه پس از وقوع جرم، […]

قلمرومکانی حاکمیت قوانین جزایی ایران

قوانین جزایی ایران درباره کلیه اشخاصی که در قلمرو حاکمیت زمینی، دریایی و هوایی جمهوری اسلامی ایران مرتکب جرم می‌شوند اعمال می شود مگر آنکه موجب قانون ترتیب دیگری مقرر شده باشد. (ماده ۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲/۲۳۰)هرگاه قسمتی از جرم یا نتیجه آن در قلمرو حاکمیت ایران واقع شود درحکم جرم واقع شده […]

شرایط محاکمه مجرم تبعه ایران درخارج

علاوه بر موارد مذکور در مواد فوق(مواد۳الی ۶ قانون مجازات) هریک از اتباع ایران در خارج از کشور مرتکب جرم شود در صورتی که در ایران یافت و یا به ایران اعاده گردد طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران محاکمه و مجازات می شود مشروط بر اینکه:الف- رفتار ارتکابی به موجب قانون جمهوری اسلامی ایران جرم […]

قانون

قوانین‌، پانزده روز پس از انتشار، در سراسر کشور لازم‌الاجرا است مگر آن که در خود قانون، ترتیب خاصی برای موقع اجرا مقرر شده باشد.( ماده ۲ قانون مدنی مصوب ۱۳۰۷) انتشار قوانین باید در روزنامه‌ی‌ رسمی به عمل آید.(ماده ۳ قانون مدنی مصوب ۱۳۰۷) اثر قانون نسبت به آتیه است و قانون نسبت به […]

جرایم ماموران سیاسی

به جرایم مستخدمان دولت اعم از ایرانی و غیر ایرانی که در رابطه با شغل و وظیفه خود در خارج از قلمرو حاکمیت ایران مرتکب شده‌اند و به جرائم ماموران سیاسی و کنسولی و دیگر وابستگان دولت ایران از مصونیت سیاسی برخوردارند و طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران رسیدگی می‌شود.(ماده ۶ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲/۲/۳۰)

جرائم موضوعی

هرگاه شخص ایرانی یا غیر ایرانی در خارج از قلمرو حاکمیت ایران مرتکب یکی از جرایم مقرردر قوانین خاص گردد، طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران محاکمه و مجازات می‌شود وهرگاه رسیدگی به این جرایم در خارج از ایران به صدور حکم محکومیت و اجرای آن منتهی شود دادگاه ایران درتعیین مجازات های تعزیری، میزان محکومیت […]

تعریف جرم

هررفتاری اعم ازفعل یا ترک فعل که درقانون برای آن مجازات تعیین شده است جرم محسوب می شود.(ماده ۲قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲/۲/۳۰)

تعریف قانون مجازات اسلامی

قانون مجازات اسلامی مشتمل بر جرایم و مجازاتهای حدود، قصاص ، دیات و تعزیرات ، اقدامات تامینی و تربیتی، شرایط و موانع مسئولیت کیفری و قواعد حاکم بر آنها است (ماده ۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲/۲/۳۰)

قانون

قوانین‌، پانزده روز پس از انتشار، در سراسر کشور لازم‌الاجرا است مگر آن که در خود قانون، ترتیب خاصی برای موقع اجرا مقرر شده باشد.(ماده ۲ قانون مدنی مصوب ۱۳۰۷) انتشار قوانین باید در روزنامه‌ی‌ رسمی به عمل آید(ماده ۴ قانون مدنی مصوب ۱۳۰۷) اثر قانون نسبت به آتیه است و قانون نسبت به ماقبل […]

ابلاغ مصوبات

مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه‌ی همه‌پرسی پس از طی مراحل قانونی به رئیس جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس جمهور باید ظرف مدت پنج روز آن را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه‌ی رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ، منتشر نماید.(ماده ۱ قانون […]

تخریب

هر کس عمداً اشیا منقول یا غیرمنقول متعلق به دیگری را تخریب نماید یا به هر نحو کلاً یا بعضاً تلف نماید و یا از کار اندازد به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.(ماده ۶۷۷ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲/۲/۱)

آتش سوزی و احراق

هر کس عمداً عمارت یا بنا یا کشتی یا هواپیما یا کارخانه یا انبار و به طور کلی هر محل مسکونی یا معد برای سکنی یا جنگل یا خرمن یا هر نوع محصول زراعی یا اشجار یا مزارع یا باغ های متعلق به دیگری را آتش بزند به حبس از ۲ تا ۵ سال محکوم […]

ورشکستگی

کسانی که به عنوان ورشکستگی به تقلب محکوم می شوند به مجازات حبس از یک تا پنج سال محکوم خواهد شد.(ماده ۶۷۷ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲/۲/۱)مجازات ورشکسته به تقصیر از ۶ ماه تا ۲ سال حبس است.(ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲/۲/۱)هرگاه مدیر تصفیه در امر رسیدگی به ورشکستگی بین طلبکاران و تاجر ورشکسته […]

خیانت درامانت

هر کس از سفید مهر یا سفید امضایی که به او سپرده شده است یا به هر طریق به دست آورده سوء استفاده نماید به یک تا سه سال حبس محکوم خواهد شد.(ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲/۲/۱ )هرگاه اموال منقول یا غیرمنقول یا نوشته هایی از قبیل سفته و چک و قبض و نظایر […]

نحوه وصول مطالبات بانکها

ماده ۱-کلیه وجوه و تسهیلات مالی که بانک‌ها تا تاریخ اجرای قانون عملیات بانکی بدون ربا مصوب۱۳۶۲/۶/۸ مجلس شورای اسلامی و اشخاص حقیقی و حقوقی تحت هر عنوان پرداخت نموده اند اعم از آنکه قراردادی در این خصوص تنظیم شده یا نشده باشد و مقرر بوده است که بدهکار در سررسید معینه تسهیلات مالی و […]

اخلال گران اقتصادی

ارتکاب هر یک از اعمال مذکور در بندهای ذیل جرم محسوب می شود و مرتکب به مجازات های مقرر در این قانون محکوم می شود:الف- اخلال در نظام پولی یا ارزی کشور از طریق قاچاق عمده ارز یا ضرب سکه قلب یا توزیع عمده آنهااعم از داخلی و خارجی و امثال آنب-اخلال در امر توزیع […]

اداره ترکه

اداره ترکه طبق ماده ۱۶۲ قانون امور حسبی از امور راجع به ترکه است و به موجب ماده ۱۶۳ قانون مزبور با دادگاه بخش آخرین اقامتگاه متوفی در ایران می باشد و موافق ماده ۳۲۷ آن قانون همین که معلوم نباشد متوفی دارای وارث است دادگاه بخش به تقاضای دادستان یا اشخاص ذینفع اقدام به […]

اعتراض به حصروراثت

با توجه به اینکه صلاحیت دادگاه شهرستان نسبت به دادگاه بخش نسبی است و ماده ۳۶۲ قانون امور حسبی دادگاه بخش را در مورد اعتراض بر تصدیق انحصار وراثت مرجع رسیدگی و صدور حکم قرار داده است بنابراین در مواردی که اتخاذ تصمیم نسبت به اعتراض بر تصدیق حصر وراثت مبتنی و متوقف بر رسیدگی […]

دفتروکالت مشمول محل کسب وپیشه نمی باشد

نظر به اینکه شغل وکالت دادگستری تابع قانون خاص بوده و طبق آیین نامه و مقررات مربوط به خود دفتر آن محلی است برای پذیرایی موکلین و تنظیم امور وکالتی که در واقع به اعتبار شخص وکیل اداره می‌شود نه به اعتبار محل کار و نیز در زمره هیچ یک از مشاغل احصاء شده در […]

صلاحیت دادگاههادررسیدگی به اسنادرسمی

نظر به اینکه مرجع تظلمات عمومی، دادگستری است فلذا به جز آنچه که در قانون مستثنی شده انواع مختلفه دعاوی از جمله دعاوی مربوط به اسناد رسمی و قبوض اقساطی لازم الاجرا در دادگاههای دادگستری قابل استماع و رسیدگی است و حکم ماده ۹۲ قانون ثبت اسناد و املاک مبنی بر این که مدلول کلیه […]

جعل واستفاده ازسندمجعول

نظر به اینکه به‌موجب مواد ۷۵ تا ۸۲ قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۷۱ برای جعل و استفاده از سند مجعول مجازات جداگانه تعیین شده و به علاوه در ماده ۸۳ قانون مزبور نیز برای استفاده کننده از سند مجعول در مواردی که جاعل خود استفاده کننده باشد مجازات مقرر گردیده است بنابراین برطبق […]

لزوم تصریح دراجراییه

……اعتراض مزبور وارد نیست زیرا صدور اجراییه وقتی صحیح است که مدلول سند ثبت شده در دفتر اسناد رسمی صریح و بدون احتیاج به رسیدگی دیگری قابل اجرا باشد و چون از حیث رعایت اصول دادرسی هم اشکالی که نقض حکم فرجام خواسته را ایجاب کند به نظر نمی رسد بناء علیه حکم مذکور به […]

وقف

چون به موجب صریح ماده ۱۳۰۶ قانون مدنی عقد وقف صرفاً به وسیله شهادت شهود قابل اثبات نیست از این رو نظر شعبه چهارم دیوان عالی کشور صحیح و منطبق با ماده مزبور بوده است و بدیهی است که غاصبیت ید متصرف به عنوان مالکیت یا سبق تصرف وقف به وسیله شهادت شهود قابل اثبات […]

تسجیل اسنادعادی

تسجیل کردن:   ازنظر لغوی تسجیل به معنای تایید ،تصدیق و مسجل کردن می باشد وعرفاتایید وتصدیق با امضا محقق می گرددوموضوع مدنظر قانونگذار از تسجیل کردن اسناد عادی که هم در بخشنامه شماره ۱۰۲۱۵/۱۵۱۹ مورخ ۱۳۱۶/۴/۱۵ ملحوظ نظر قرارگرفته و هم در ماده ۶آیین نامه قانون دفاتراسناد رسمی مصوب قید شده است به معنای مهر […]

معامله معارض

هرکس به موجب سند رسمی یا عادی نسبت به عین یامنفعت مالی ،(اعم از منقول یا غیر منقول) حقی به شخص یا اشخاصی داده و بعد نسبت به همان عین یامنفعت به موجب سندرسمی معامله یاتعهد معارض یاحق مزبور بنمایدبه حبس با اعمال شاقه ازسه تا ده سال محکوم خواهد شد.(ماده ۱۱۷قانون ثبت اسناد و […]

تعیین امین وضم امین

تعیین امین برای اداره اموال غایب مفقودالاثر موضوع ماده ۱۲۱۰قانون مدنی و مادتین ۱۲۶ و۱۳۰قانون امور حسبی غیر از ضم امین می باشد که در بند ۳ ماده ۳ لایحه قانونی دادگاه مدنی خاص قید شده و صلاحیت دادگاههای حقوقی یک در رسیدگی به امور غایب مفقودالاثر بالملازمه شامل تعیین امین برای اداره اموال غایب […]

صلاحیت دیوان عدالت اداری

نظر به اینکه در اصل یکصد و هفتاد و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران منظور از تاسیس دیوان عدالت اداری رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مامورین یا واحدهای دولتی تصریح گردیده و با توجه به معنی لغوی و عرفی، کلمه مردم،واحدهای دولتی ازشمول مردم خارج و به اشخاص حقیقی یا […]

اجاره اماکن مسکونی

ماده اول قانون روابط موجر و مستاجر مصوب اردیبهشت ماه سال ۱۳۶۲ علی الاطلاق کلیه اماکن مسکونی را که به شرح این ماده به منظور اجاره به تصرف متصرف داده شده یا بشود مشمول قانون مزبور قرار داده و ماده ۱۵ این قانون با ماده اول آن تعارض ندارد و از حکم کلی آن مستثنی […]

ولایت قهری پدر

سمت ولایت قهری پدر نسبت به فرزند در ماده ۱۱۸۰ قانون مدنی تصریح شده که تا رسیدن به سن بلوغ ادامه می یابد سند سجلی هم در اثبات بلوغ طریقت دارد لذا چنانچه سند سجلی حکایت از بلوغ داشته اما ولی قهری مدعی نرسیدن فرزند خود به سن بلوغ باشد و اصلاح تاریخ تولد او […]

جوازتنظیم وکالت توسط سردفتر

مطابق ماده ۳۰ قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب ۲۵ تیر ماه ۱۳۵۴ سردفتران و دفتریاران موظفند نسبت به تنظیم و ثبت اسناد مراجعین اقدام نمایند مگر آن که مفاد و مدلول سند مخالف با قوانین و مقررات موضوعه و نظم عمومی و اخلاق حسنه باشد که در این صورت باید […]

دعوی راجع به ابطال واقعه فوت

دعوی راجع به ابطال واقعه فوت یا رفع این واقعه از اسناد ثبت احوال علاوه بر این که متضمن آثار حقوقی می‌باشد از شمول ماده ۳ قانون ثبت احوال مصوب تیر ماه ۱۳۵۵ خارج و رسیدگی به دعوی مزبور در صلاحیت دادگاه‌های عمومی دادگستری است لذا رای شعبه ششم دیوان عالی کشور مبنی بر صلاحیت […]

صلاحیت مراجع حل اختلاف قانون کار

مادتین ۳۷ و ۳۸ قانون کار مصوب اسفند ماه ۱۳۳۷ هرگونه اختلاف بین کارگر و کارفرما را که ناشی از اجرای مقررات قانون مزبور و یا قرارداد کار باشد و از طریق سازش رفع نشود قابل رسیدگی در شورای کارگاه و مراجع حل اختلاف قانون کار قرار داده بنابراین دعوی کارگر علیه کارفرما برای مطالبه […]

تغییرنام صاحب شناسنامه ازذکور به اناث یا برعکس

درخواست تغییر نام صاحب سند سجلی از حیث جنس (ذکور به اناث یا بالعکس) از مسائلی است که واجد آثار حقوقی می باشد و از شمول بند ۴ ماده ۳ قانون ثبت احوال خارج و رسیدگی به آن در صلاحیت محاکم عمومی دادگستری است بنابراین رای شعبه ۱۳ دیوان عالی کشور که نتیجتا بر اساس […]

مرورزمان

در سال ۶۱ شورای نگهبان طی مروری که از قوانین رایج ومتداول زمان منجمله قانون آیین دادرسی مدنی به عمل آوردند بنا به نظر و صلاح دید این فقها مواد ۷۳۱ به بعد قانون آیین دادرسی مدنی در مبحث مرور زمان را غیر شرعی اعلام کردند.(نویسنده)عطف به نامه شماره۱/۵۰۶۵۵ مورخ۶۱/۱۱/۲۷ اشعار می دارد مواد ۷۳۱ […]

سقوط ولایت پدر بر دخترخوددرازدواج دوم

با توجه به نظر اکثر فقها و به ویژه نظر مبارک حضرت امام مدظله العالی در حاشیه عروه الوثقی و نظر حضرت آیت الله العظمی منتظری که در پرونده منعکس است و همچنین با عنایت به ملاک صدر ماده ۱۰۴۳ قانون مدنی عقد دوم از نظر این هیئت صحیح و ولایت پدر نسبت به چنین […]

جوازاعتراض به حکم حاکم شرع

در ماده ۱۷ فصل دوم دادگاه های صلح لایحه قانون تشکیل دادگاههای عمومی مصوب ۱۳۵۸/۷/۵و همچنین ماده ۱۲ لایحه قانونی دادگاه مدنی خاص، احکام صادره را قابل تجدید نظر ماهوی دانسته؛ آیا تجدید نظر در حکم حاکم شرع با اینکه بعضاً باعث نقض حکم قبلی میشود جایز و منطبق با موازین شرع میباشد یا خیر؟ […]

مرجع صالح جهت رسیدگی به تغییرنام

نظر به اینکه تبصره ۴ ماده ۳ قانون ثبت احوال مصوب تیرماه ۱۳۵۵ ناظر به اعطای اختیار به هیئت حل اختلاف برای تغییر نام های ممنوع میباشد و رسیدگی به سایر دعاوی مربوط به نام اشخاص در صلاحیت عام محاکم عمومی دادگستری است و لذا دادنامه صادره از شعبه سوم دیوان عالی کشور که بر […]

همکاری مجرم

در جرائم مربوط به اموال هرگاه بیش از یک نفر مداخله داشته و قبل از کشف قضیه یکی از متهمین، مامورین تعقیب را از وجود جرم مسبوق نموده و یا در ضمن تعقیب به واسطه اقرار خود موجبات تسهیل تعقیب سایرین را فراهم نماید و یا مامورین دولت را به نحو موثری در کشف جرم […]

اشخاص بدسابقه وشرور

وزارت کشور می‌تواند اشخاص بدسابقه و شرور از قبیل چاقوکش و دزد و جیب بر و امثال آنها را که سابقه ارتکاب اینگونه اعمال را دارند برای مدت معینی از دو ماه تا ۲ سال تبعید یا بازداشت نماید. اجرای این قانون به موجب آیین نامه‌ای که از طرف وزارت دادگستری و وزارت کشور تنظیم […]

ماموربه خدمات عمومی

مامورین به خدمات عمومی از حیث جرائم مذکور در فصل چهارم از باب دوم قانون مجازات عمومی از حیث صلاحیت دیوان جزای عمال دولت در حکم مامورین دولتی خواهند بود( ماده ۱ قانون مجازات قانون راجع به محاکمه و مجازات مامورین به خدمات عمومی مصوب ۶ اردیبهشت ۱۳۱۵)محاکم اداری مامور به خدمات عمومی مطابق نظامنامه […]

افشای سوالات امتحانی

هرکس سوالات امتحانات نهایی و یا سوالات امتحانات مسابقه ورودی موسسات آموزشی را افشا کند اعم از این که مورد استفاده قرار گرفته یا نگرفته باشد به حبس تأدیبی از ۶ ماه تا ۳ سال محکوم می شود و در صورتی که مرتکب از کارکنان دولت باشد علاوه بر مجازات مذکور به انفصال از خدمات […]

دامنه اختیارات مجلس

مجلس شورای ملی حق دارد در عموم مسائل آنچه را صلاح ملک و ملت می‌داند پس از مذاکره و مداقه از روی راستی و درستی عنوان کرده و با رعایت اکثریت آرا در کمال امنیت و اطمینان با تصویب مجلس سنا به توسط شخص اول دولت به عرض برساند که به صحه همایونی موشح و […]

لزوم علنی بودن مذاکرات مجلس

مذاکرات مجلس شورای ملی از برای آن که نتیجه آنها به موقع اجرا گذارده تواند شد باید علنی باشد روزنامه نویس و تماشاچی مطابق نظامنامه داخلی مجلس حق حضور و استماع دارند بدون اینکه حق نطق داشته باشند تمام مذاکرات مجلس را روزنامجات می‌توانند به طبع برسانند بدون تحریف و تغییر معنی، تا عامه ناس […]

مصونیت نمایندگان مجلس

به هیچ عنوان و به هیچ دست آویز کسی بدون اطلاع و تصویب مجلس شورای ملی حق ندارد معترض اعضای آن بشود اگر احیاناً یکی از اعضا علناً مرتکب جنحه و یا جنایتی شود و در حین ارتکاب جنایت دستگیر گردد باز باید اجرای سیاست درباره او به استحضار مجلس برسد( اصل۱۲اولین قانون اساسی مصوب […]

اهل خبره

درخصوص این واژه به عنوان کارشناسی رجوع شود.

پزشکی

لطفادرخصوص این واژه به عنوان مقررات حاکم برطبابت رجوع کنید.

مقررات حاکم برشهوددردفاتراسناد

درتنظیم اسنادرسمی :شهود باید از اشخاص بالغ و معروف و موثق باشد علاوه بر این تصدیق نامه هویت خود را که به امضای کمیسر پلیس یا مدعی العموم رسیده باشد ارائه دهند.(ماده ۸۲ قانون ثبت اسناد مصوب ۲۱ حمل ۱۳۰۲ خورشیدی)شهادت شهودی که دارای صفات ذیل باشند پذیرفته نخواهد شد:اولاً- کوریا گنگ یا کر یا […]

حدوداعتباراسنادعادی

در اسناد رسمی تاریخ سند معتبر است ولی در اسناد عادی تاریخ سند فقط درباره اشخاصی معتبر است که در ترتیب آن شرکت نموده اند و همچنین درباره وراث و قائم مقام آنان، ولی سایر اشخاصی که ضرری برای خود در آن اسناد تصور می نمایند می توانند تاریخ سند را تردید یا تکذیب نمایند.(ماده […]

رسیدگی به اعتباراسناد دردادگاه

رسیدگی به اعتبار سند از قرار تفصیل است:۱-تدقیق در صحت سند و تطبیق مفاد آن به اسناد دیگر.۲- تحقیقات از شهودی که در سند قید شده است و یا از شهود و اماراتی که طرفین به شهادت آنان برای تکذیب یا ثبوت اصالت متمسک شده اند.۳-مطابقه خط و امضای سند متنازع فیه با خط و […]

اظهارتردیدبه اسناد

اظهار تردید باید بعداز ارائه سند طرف مقابل تا انتهای جلسه اول محاکمه به عمل آید. (ماده۳۳۷قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی) در مقابل این اظهار تردید طرف دیگر باید در همان جلسه صریحا اعلام نمایدکه آن سند را استرداد می‌کند یا نه، هرگاه صاحب سند اعتراضی نکرده و یا سند خود را استرداد نمود […]

اعتباراسنادتنظیمی درممالک خارجه

اسنادی که در ممالک خارجه موافق قوانین آن ممالک نوشته شده است در محاکم علنی ایران اسناد قانونی شناخته می شود مادامی که مفاد آنها مخالف با قوانین ایران نباشد مگر آنکه اعتبار آنها تکذیب و به درجه ثبوت برسد.(ماده ۲۹۱ قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی)در مورد ماده قبل از اسنادی که در ممالک […]

حدوداعتباراسنادرسمی

اسناد رسمیه در حق طرفین و وراث و قائم مقام آنها معتبر است تا اندازه ای که قانون معین کرده(رجوع به قانون ثبت اسناد و مواد آتیه)(ماده ۲۷۴ قانون اصول مصوب۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی) اسناد عادی در دو مورد اعتبار اسناد رسمی راداشته درباره طرفین معاهدین و وراث و قائم مقام آنان معتبر است:اولاً-در مواردی که اسناد […]

انواع سند

اسنادی که راجع به معاملات و تعهدات و تقبلات می‌باشند بر دو نوع است: اسناد رسمی و عادی.اسناد رسمی از قرار تفصیل ذیل است:۱-اسنادی که در اداره ثبت اسناد به طوری که قانون معین کرده ثبت یا تصدیق شده باشد.۲-تسجیلات و تصدیقات محاضر شرعیه و مراجع عدلیه اند در امور راجع به آنها.۳-تصدیقات محاکم عدلیه […]

تکلیف دادگاه دربررسی اسناد

محکمه نمی‌تواند هیچ سندی را بدون مداقه در مفاد آن و بدون دلیل رد کند.(ماده ۲۸۱ قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب ۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی)

عدم جوازادعای بی اطلاعی ازسندامضاءشده

کسی نمی تواند اظهار بی‌اطلاعی نسبت به سندی کند که خودش آن سند را داده و امضا کرده و یا از طرف او آن سند داده شده است و به امضای او رسیده است بلکه در مقام رد یا باید ادعای جعلیت نسبت به آن نماید و یا مدلل نماید که به جهتی از جهات […]

اسنادکتبی وابسته

هرگاه طرفی سندی ابراز کند که در آن سند به سند دیگری رجوع شده باشد طرف مقابل حق دارد ابراز آن سند دیگر را هم بخواهد.(ماده ۲۷۰ قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی)

تامین مدعی به

درخصوص این واژه به عنوان مقررات حاکم بر تامین خواسته رجوع شود.

شرایط داوطلب خدمت رسمی

دخول در خدمت رسمی باید به طرز مسابقه به عمل آید و هر وزارتخانه و یا اداره مکلف است نظام نامه راجع به ترتیب مسابقه را مطابق احتیاجات اداری خود تنظیم نماید.( ماده ۴ قانون استخدام کشوری مصوب ۲۲ آذر ۱۳۰۱ خورشیدی) داوطلبان خدمت رسمی در ادارات کشوری باید شرایط زیر را دارا باشند:۱- تابعیت […]

سقوط حضانت مادر

اگر مادر طفل در مدتی که حق حضانت با او است به دیگری شوهر کند یا مبتلا به جنون شود یا از حضانت امتناع نماید مادام که یکی از علل مذکوره باقی است پدر از اولاد نگاهداری خواهد کرد. (ماده ۱۶ قانون راجع به ازدواج مصوب ۲۳ مرداد ما۱۳۱۰ خورشیدی کمیسیون قوانین عدلیه)

مقررات حاکم برثبت عملی اسناد

اسنادبایدکلمه به کلمه من البدو الی الختم متنا وهامشابلاتفاوت مطابق بااصل ثبت شود.(ماده ۵۶قانون ثبت اسنادمصوب۱۲۹۰/۲/۱۹خورشیدی)مباشرثبت نمی توانداسناداشخاصی راکه طرفین یایک طرف معامله آنهاغیربالغ یا مجنون یاسفیه هستندیا بواسطه ورشکستگی ممنون ازتصرفندثبت نمایدمگراین که ولی آنهاآن معامله راکرده باشدوهمچنین نمی توانداسنادی راکه موضوع معامله آنهاازموقوفات یاازمشترکات عمومی یا مجهول المالک یا از املاک واموال دولت […]

احکام غیرقابل تجدیدنظر

احکام مفصلت الذیل قابل استیناف نیستند:ا-احکامی که از محاکم ابتدایی استینافا صادر شده (نسبت به احکام محاکم صلحیه). ۲- احکام غیر قطعی محاکم ابتدایی که به واسطه انقضای موعد استیناف قطعی شده اند.۳- احکام محاکم ابتدایی که بر طبق احکام عدول مجتهدین جامع الشرایط کتبا صادر شده است.۴-احکامی که بر طبق حکم حکم یا مصدقین […]

مقررات حاکم برادعای جعلیت

اگر ادعای جعلیت نسبت به اسناد کتبی که برای صدور حکم اهمیت دارد اقامه شود محکمه بدوا به طرفی که آن اسناد را ابراز کرده تکلیف می‌کندکه آن اسناد را پس بگیرد هرگاه صاحب اسناد به این تکلیف راضی نشد حاکم صلح به طرفی که ادعای جعلیت اسناد را کرده است عاقبت وخیم آن ادعا […]

شیوه صدورتصدیقات اسنادرسمی

تصدیق اینکه در چه تاریخ سندی در دفاتر ثبت اسناد ثبت شده است بر روی خود سند به عمل می‌آید و قید می‌شودکه چه شخص آن سندراآورده بودودرچه تاریخ وبه خواهش چه شخص یااشخاص آن سنددردفترثبت اسناد ثبت شده است.(ماده۹۹قانون ثبت اسنادمصوب ۱۲۹۰/۲/۱۹خورشیدی)

مواردابلاغی دادستان

مواردی را که مدعی عمومی باید دخالت در محاکمات حقوقی نماید موارد ابلاغ گویند و در موارد مذکوره رئیس محکمه مکلف است اوراق راجع به دعوا را به مدعی عمومی آن محکمه قبل از استماع دعوا تبلیغ نماید. (ماده ۱۲۲ قانون اصول تشکیلات عدلیه ومحاضرشرعیه وحکام صلحیه مصوب۱۲۹۰/۴/۱۹خورشیدی) موارد ابلاغ از قرار تفصیل است:اولا-دعاوی راجعه […]

تعریف دوره عمل بودجه

دوره عمل عبارت ازمدتی است که قانون برای جریان معاملات بودجه یک سنه مالیه معین می نماید.مدت مزبوره برای تشخیص وحواله مطالبات دائنین دولت تاروزآخرماه سوم سال بعداست وبرای ختم اعمال دایربه دریافت عایدات وپرداخت مخارج تاروزآخرسال بعداست.(ماده ۲قانون محاسبات عمومی مصوب ۱۲۸۹/۱۱/۳۰)

اقرارنزدمباشرثبت

مباشرثبت حق داردصحت اقراراتی راکه درحضوراومی شود وهمچنین صحت اسنادرابرای حفظ حقوق دولتی تفتیش وتحقیق نماید.(ماده۱۱۹قانون ثبت اسنادمصوب۱۲۹۰/۲/۱۹ خورشیدی) ( قانون ثبت فوق باماده واحده قانون نسخ قانون ثبت اسنادمصوب۱۳۰۳/۱/۲۸ خورشیدی نسخ شده است.)

عدم اعتباراقرارمفلس

اقرار مدعی افلاس در امور راجع به اموال خود به ملاحظه حفظ حقوق دیگران منشاء حکم نمی شود تا افلاس یا عدم افلاس او معین شود.(ماده ۳۰۴ قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی)

اقرار؛کامل ترین دلیل

هرگاه کسی اقرار به امری نماید که دلیل حقانیت طرف است خواستن دلیل دیگر برای ثبوت آن حق لازم نیست (ماده ۳۰۱ قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب ۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی)

اقراریکی ازشرکاء

اقرار یکی از شرکاء در امری، فقط درباره اقرارکننده معتبر است و ضرر متوجه سایر شرکاء نمی‌شود مگر اینکه به وجهی شرعی ملزم باشد.(ماده ۷۸ قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب ۱۲۹۰/۸/۲۹خورشیدی) اقرار یکی از شرکا دلیل است فقط نسبت به شخصی که اقرار کرده وشامل سایر شرکاء نمی‌شود مگر اینکه به وجهی شرعی ملزم باشند.(ماده […]

آثارفوت وکیل

در صورت فوت وکیل، کاری که در تحت رسیدگی است توقیف می شود تا وقتی که موکل وکیل جدیدی معین کند و یا تا زمانی که طرف مقابل موکل احضار او را از محکمه بخواهد هرگاه بعد از احضار در موعد مقرر طرف غایب حاضر نشد و وکیل جدیدی هم معین نکرد محکمه به خواهش […]

جایگاه وکیل

وکیل نماینده موکل خودش است و هر اقدامی که در حدود وکالتنامه نماید کاملاً به موکل تعلق می گیرد.(ماده ۱۷۸ قانون موقتی اصول محاکمات حقوقی مصوب۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی)

آداب نطق وکلا درمحکمه

وکلا به هیچ وجه نمی توانند از موضوع محاکمه خارج شوند و هر دفعه که می‌خواهند نطق کنند باید از رئیس محکمه اجازه بخواهند. (ماده ۲۵۹ قانون اصول تشکیلات عدلیه ومحاضرشرعیه وحکام صلحیه مصوب۱۲۹۰/۴/۱۹خورشیدی)

صفات الزامی وکلای رسمی

وکلای رسمی باید دارای صفات ذیل باشند:اولا- تابعیت ایران.ثانیا-سن که لااقل باید ۳۰ سال باشد.ثالثا-معلومات معینه که پرگرام آن به توسط وزارت عدلیه جداگانه مرتب و اعلام خواهد شد و اشخاصی که داوطلب شغل وکالت رسمی در عدلیه هستند باید موافق پرگرام مزبور در مجلس امتحان (۱۴۷) امتحانات لازمه داده تصدیق نامه در دست داشته […]

جایگاه مدیر،معاون ومباشرین ثبت

مباشرین ومدیران ثبت ومعاونین آنهادراداره ودرتحت نظارت محکمه ابتدایی هستندکه درحوزه آن واقعند.(ماده۳۷قانون ثبت اسنادمصوب۱۲۹۰/۲/۱۹خورشیدی)محکمه ابتدایی در صورت لزوم باید به توسط یکی از اعضای خود یا توسط مامور مخصوص، دفاتر مباشرین و مدیران ثبت حوزه خود را تفتیش نموده صحت یا عدم آن را معین و یک نسخه را پرت خود را به رئیس […]

تعریف اصول محاکمات جزایی

اصول محاکمات جزایی عبارت است از ترتیبات و قواعدی که وضع شده برای کشف و تحقیق جرایم و تعیین مسئولیت مجرمین برحسب مقررات قانونی.(ماده۱قوانین موقتی محاکمات جزایی مصوب ۱۲۹۱/۵/۳۱ خورشیدی)

مهلت تمیز

مهلت تمیز برای سکنه ایران دو ماه است و برای کسانی که مقیم ممالک خارجه اند سه ماه و ابتدای این مدت از قرار تفصیل است:١- برای احکام محاکم استیناف (الف) – در صورتی که حکم حضوری باشد از روز ابلاغ آن به طرفین (ب) – در صورتی که غیابی باشد از روز انقضای مدت […]

مقررات حاکم بر عملیات اجرا

محکوم علیه و محکوم له می توانند هر یک دو نفر شاهد برای حضور در حین عملیات اجراء دعوت نمایند ولی عدم حضور شهود مانع از اجرای حکم نخواهد بود.(ماده ۶۰۵قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی)محکوم له حق دارد وسیله اجرای حکم را به مامور اجراء بنماید و هر گاه مشارالیه آن وسیله را در […]

ورقه اجراییه

ورقه اجراء باید به امضای رئیس و منشی به مهر محکمه ممهور باشد هرگاه مدعی یا مدعی علیه متعدد باشند یا حکم راجع به اموال منقول یا غیر منقول متعدد باشد می توان به عده هرکدام ورقه اجراییه داد.(ماده ۶۰۱قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی)در ورقه اجراییه باید اسم مأمور اجراء صریحا نوشته شود و […]

مقررات حاکم برحکم غیابی

هرگاه مدعی علیه بعد از دو مرتبه احضار در محکمه صلحیه حاضر نشده و توضیحات کتبی هم (موافق ماده ۱۰۶) نفرستادحاکم صلح به خواهش مدعی شروع به رسیدگی نموده بعد از تحقیقات حکم غیابی می‌دهد و هرگاه در اثنای محاکمه مدعی حاضر نشد و به محکمه هم اطلاع نداد که در غیاب او رسیدگی نمایند […]

مندرجات الزامی حکم

احکام کتبی محکمه صلح باید مواد ذیل را حاوی باشد:۱- تاریخ صدور حکم.۲-اسم و شهرت و شغل متداعین.۳-اوضاع و احوال کار به طور اختصار.۴- ماحصل حکم و دلایل و ملاحظاتی که مدرک حکم است.۵- مقدارخساراتی که محکوم له از محکوم علیه مطالبه نموده و حکم صادر شده یا در تحت رسیدگی است.۶- تصریح به اینکه […]

مهلت صدورحکم

محکمه صلح باید حکم خود را در ظرف یک هفته از تاریخ صدور آن نوشته به محکوم له داده و سواد حکم کتبی را نیز به اشخاص لازم در ظرف سه روز از تاریخ رجوع بدهد.(ماده ۱۰۳ قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی)

ممنوعیت تحصیل دلیل توسط دادگاه

محکمه صلح حق ندارد در باب چیزی حکم بدهد که ادعا نشده است یا بیشتر از آنچه متداعیین تقاضا کرده‌اند حکم بدهد.(ماده ۹۵قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی) محکمه صلح خودش درصددتحصیل دلایل برنمی آیدمدرک حکم اوفقط دلایلی است که طرفین اقامه می کنند.(ماده۵۷قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب ۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی)

لزوم یافتن منابع درصدورحکم

اکیداً ممنوع است که محاکم عدلیه به عذر اینکه قوانین موضوعه مملکتی کامل یا صریح نیست و یا ناقص و متناقض است صدور حکم را توقیف کنند.متخلفین از این قاعده در حکم اشخاصی خواهند بود که استنکاف از احقاق حق کرده باشند.(ماده ۴ قانون موقتی اصول محاکمات حقوقی مصوب۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی)

لزوم رسیدگی اولیه دردادگاههای تالی

در محاکم عدلیه هیچ دعوایی نمی‌تواند از حیث ماهیت، قابل رسیدگی در درجه بالاتر باشد مادام که دردرجه پایین تر در آن باب حکم صادر نشده است. (ماده ۶ قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی)

ممنوعیت تغییرحکم محکمه

هیچ اداره دولتی و مقام رسمی نمی تواند حکم محکمه عدلیه را تغییر بدهد مگر خود محکمه که حکم داده است یا محکمه بالاتر در مواردی که قانون معین می‌کند(ماده ۷ قانون موقتی اصول محاکمات حقوقی مصوب ۱۲۹۰/۸/۲۹ خورشیدی)

فرارازدین

نظر به اینکه قانونگذار در ماده ۲۱ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب ۲۳ تیرماه ۹۴ در مقام تعیین مجازات برای انتقال دهندگان مال با انگیزه فرار از دین به تعیین جزای نقدی معادل نصف محکوم به و استیفای محکوم به از محل آن تصریح کرده است و نیز سایر قراین موجود در قانون […]

اسیدپاشی

هر کس عمداً با پاشیدن اسید یا هر نوع ترکیبات شیمیایی دیگر به هر میزان غلظت موجب جنایت بر نفس، عضو یا منفعت شود در صورت مطالبه از ناحیه مجنی علیه یا ولی دم حسب مورد با رعایت شرایط مقرر در کتاب قصاص، به قصاص نفس عضو یا منفعت محکوم می‌شود.تبصره ۱- ریختن اسید یا […]

تابعیت فرزندان حاصل ازازدواج زن ایرانی بامردخارجی

فرزندان حاصل از ازدواج شرعی زنان ایرانی با مردان غیر ایرانی که قبل یا بعد از تصویب این قانون متولد شده یا می شوند قبل از رسیدن به سن ۱۸ سال تمام شمسی به درخواست مادر ایرانی در صورت نداشتن مشکل امنیتی (به تشخیص وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی) به تابعیت […]

تکلیف محکوم به حبس مبتلا به جنون

هر محکوم به حبس قبل از اتمام مدت حبس دیوانه شود پس از تصدیق طبیب  قانونی فوراً به نزدیک‌ترین دارالمجانین که مقتضی باشد منتقل خواهد شد و مدت اقامت در دارالمجانین جزو مدت محکومیت محسوب خواهد شد.(ماده واحده قانون تعیین تکلیف محکومین به حبس که مبتلا به جنون می شوند مصوب ۱۰ مرداد ۱۳۰۷)

تعریف عدم صلاحیت ذاتی

عدم صلاحیت ذاتی عبارت است از عدم صلاحیت محکمه صلحیه نسبت به امور راجع به ابتدایی و بالعکس و عدم صلاحیت محکمه حقوق نسبت به امور جزایی و محکمه جزایی نسبت به حقوق و محکمه ابتدایی نسبت به استیناف و بالعکس و محاکم عمومی نسبت به محاکم شرع و بالعکس و عدم صلاحیت محاکم عدلیه […]